Amsterdam is nu echt stad om het IJ

Amsterdam is nu echt stad om het IJ

door Maurits van den Toorn in rubriek artikel
3 reacties

‘Nieuwe energie en nieuwe werkgelegenheid voor een sprankelende stad.’ Dat ziet de nieuwe Amsterdamse burgemeester Femke Halsema als de grote voordelen van de Noord/Zuidlijn, die ze op 21 juli mocht openen bij haar eerste publieke optreden. Door de nieuwe metrolijn verandert Amsterdam van een stad aan het IJ in een stad om het IJ heen, verwacht ze.

Wie de afgelopen weken en maanden niet heeft meegekregen wat er te gebeuren stond heeft onder een steen geleefd. Na vijftien jaar bouwen heeft Amsterdam er op 21 juli een metrolijn bij van 9,7 kilometer met acht stations waarmee we in ruim een kwartier tussen het Buikslotermeerplein in Amsterdam Noord en station Zuid kunnen reizen.

Bekijk ook de fotoreportage Met Noord/Zuidlijn héb je ook wat

Daar is heel wat aan voorafgegaan. De uitdrukking ‘het kost een paar centen maar dan héb je ook wat’, lijkt uitgevonden voor de Noord/Zuidlijn. Na zeven jaar vertraging, kosten die opliepen van 1,5 miljard tot 3,1 miljard euro, twee dodelijke slachtoffers, een rijtje bijna ingestorte huizen op de Vijzelgracht, een afgetreden wethouder en een raadsenquête is het nu eindelijk zover: we kunnen onder de Amsterdamse binnenstad door reizen. De publieke omroep vond de opening van de lijn zelfs zo belangrijk dat er live verslag van de openingsfestiviteiten werd gedaan. Daarmee kreeg de Noord/Zuidlijn bijna de statuur van een Koninklijke bruiloft.

Amsterdam heeft er met de Noord/Zuidlijn zeven ruime onder- en bovengrondse stations van architectenbureau Benthem Crouwel bij gekregen, elk voorzien van inmiddels al veelbesproken kunstwerken. De stations zijn toegankelijk met in totaal 92 roltrappen, waaronder de langste van Nederland. Als ‘bijvangst’ hebben de werkzaamheden bijna 700.000 archeologische vondsten opgeleverd.

Toch zijn dit allemaal bijzaken. De komende weken en maanden moet duidelijk worden waar het om gaat: maakt de lijn de verwachtingen waar? Komen gaandeweg inderdaad de verwachte 121.000 reizigers per dag opdagen? Kinderziektes en problemen zijn bij zo’n project onvermijdelijk, al getuigt de waarschuwing van het GVB dat er wel vier storingen van minstens een halfuur per week kunnen optreden van weinig vertrouwen in eigen kunnen. Bovendien zal de reisinformatie tijdens die storingen voorlopig nog geen actuele informatie kunnen bieden. Een tactiek van indekken wellicht zodat het uiteindelijk allemaal wel meevalt?

Het is bovenal afwachten hoe de reizigers reageren op het nieuwe tram- en busnet, waar naar goed Amsterdams gebruik op voorhand al flink op werd gemopperd. Als iedereen na een paar weken is ‘ingereden’ op de nieuwe structuur van het net en het aantal verstoringen blijkt mee te vallen, zal de kritiek wel verstommen. Op langere termijn zal de Noord/Zuidlijn ongetwijfeld bijdragen aan de verdere ontwikkeling van Noord, dat nu al booming is.

Voormalig wethouder Tjeerd Herrema, de enige politicus die consequenties trok uit de budgetoverschrijdingen en aftrad, is ondanks alles blij dat de lijn er nu is. “Het is het uiteindelijk waard geweest voor de stad. Je ziet nu al dat Noord zich snel ontwikkelt dankzij de metrolijn. Dat zal de komende jaren alleen nog maar verder gaan.” Over de problemen die de lijn hem indertijd heeft bezorgd is hij laconiek. “Dat aftreden? Ach, het hoort erbij in de politiek dat je bereid bent ergens de consequenties van te trekken.”

Eén ding is opvallend. Bij de opening van de Oostlijn, ruim veertig jaar geleden, had iedereen de buik vol van het verschijnsel metro. In 1977 zaten de herinneringen aan de Nieuwmarktrellen nog vers in het geheugen en in de jaren daarna was het voor iemand die carrière wilde maken op het Amsterdamse stadhuis erg onverstandig om het woord ‘metro’ te gebruiken. En nu? Bestuurders en ambtenaren mijmeren al hardop over nóg een metrolijn, een oost-westlijn die uiteindelijk Schiphol via de Amsterdamse binnenstad met Almere moet gaan verbinden. Voorlopig ontbreekt het geld, maar hopelijk duurt het niet nog eens veertig jaar voor het zover is.

Voor de openingsfestiviteiten kunnen we verder een paar aloude journalistieke clichés uit de kast halen, van de ‘duizendkoppige menigte’ die zich op station Noord vertoonde tot de thuisblijvers die natuurlijk ‘ongelijk hadden’. Gelukkig hoeven we niet te melden dat het ‘nog lang onrustig bleef in de stad’.

3 reacties

  1. bruggemg
    28 juli 2018 om 08:33- Reageren

    Voor de volledigheid is het goed om te vermelden dat zowel de toegekende Rijkssubsidie als het aanlegbesluit van de Noord/Zuidlijn waren gebaseerd op een prognose van 204.000 reizigers per dag voor het traject Buikslotermeerplein – Station Zuid (basisjaar 2008). Het aantal nieuwe ov-reizigers werd geraamd op 17.750 per dag. Een ieder die deze prognose ter discussie stelde werd door ambtenaren en politici voor zwartkijker en ondeskundig uitgemaakt. Inmiddels is de vervoersprognose bijgesteld tot 121.000, maar dit zal waarschijnlijk niet voor 2030 worden gehaald. De nieuwe wethouder Sharon Dijksma sprak onlangs nog over een bescheiden 80.000 passagiers per dag bij de opening van de Noord/Zuidlijn. Hierbij moet dan nog bedacht worden dat het tram- en busnet drastisch is gewijzigd om zoveel mogelijk mensen van de Noord/Zuidlijn gebruik te laten maken. De Noord/Zuidlijn mag dan misschien een prachtige lijn zijn, het succes er van kan slechts worden afgemeten aan het aantal reizigers dat er van gebruik maakt. En dan eigenlijk vooral hoeveel nieuwe ov-reizigers er van gebruik maken.

    Tot slot: in de subsidiebeschikking van Verkeer en Waterstaat voor de Noord/Zuidlijn verplicht de gemeente Amsterdam zich om een uitgebreid Evaluatieonderzoek te doen naar het gebruik van de Noord/Zuidlijn na opening. Ik citeer uit de beschikking van de Minister: “ In de evaluatie dient antwoord gegeven te worden op de vraag of de vervoersprognoses bewaarheid zijn geworden en zo niet of daar bepaalde oorzaken voor kunnen worden aangewezen.” Ik kijk met spanning uit naar het Evaluatieonderzoek vervoerswaarde Noord/Zuidlijn.

  2. Ben
    28 juli 2018 om 13:46- Reageren

    @BRUGGEMG

    “De nieuwe wethouder Sharon Dijksma sprak onlangs nog over een bescheiden 80.000 passagiers per dag bij de opening van de Noord/Zuidlijn.”
    Het was zondag in de zomervakantie lieverd. Metro 50 was vlak na de opening ook een relatief rustige lijn om vervolgens uit te groeien tot de drukste lijn van Amsterdam. Zo’n nieuwe verbinding moet inburgeren ondanks het feit dat het tramnet geherstructureerd is. Net als vóór 22 juli kan je nog steeds op alle plekken per tram komen.

  3. Frans Eekhout
    13 augustus 2018 om 12:39- Reageren

    OPTIMISME
    Metrolijn 52, een lijn van tegenslagen, moed en durf om Amsterdam voor de komende 100 jaar de reizigers extra reisalternatieven te geven om de stad te bekijken. Laten we naast het vele negatieve, vooral ook de POSITIEVE kant bekijken ! Het is een mooie, frequente lijn geworden waar ik tijdens deze rustige zomer dagen van gebruik heb gemaakt. Het is net een nieuwe schoen, eerst knelt het misschien, maar na verloop van tijd wil men misschien geen afstand meer van die schoen doen, men moet lijn 52 nog ontdekken en in het (Amsterdamse) hart sluiten dan wordt het gaandeweg hopelijk wel een succes ! De bouwers hebben met vallen en opstaan er iets moois van gemaakt, nu het publiek nog ! En als er dan uitgebreid mag worden, dan maar de lijn doortrekken naar Zaandam en Purmerend zoals oorspronkelijk de bedoeling was…

Laat een reactie achter

Lees ook