Komen de reizigers na corona weer terug?

Komen de reizigers na corona weer terug?

door Fabian Wegewijs en Thymo Vlot, Movares in rubriek reizigers
4 reacties

In het post-coronatijdperk, wanneer er een vaccin is, blijven reizigers het ov minder gebruiken. Daarom moeten we het product aanpassen aan de nieuwe vraag en maatregelen nemen tegen de auto, schrijven Fabian Wegewijs en Thymo Vlot, adviseurs bij Movares.

Al tien jaar werkende in het openbaar vervoer staat steeds één vraag centraal: hoe kunnen we meer mensen vervoeren? Buslijnen zijn omgebouwd tot trams, standaard bussen vervangen door gelede en rustige lijnen zijn opgeheven, om de frequentie te verhogen op de drukke lijnen. We wilden (en willen) een mooiere, schonere en veiligere stad door minder autoverkeer. Openbaar vervoer is en blijft een essentieel middel om dat te bereiken.

Aanpassingen zijn mogelijk

Nu zijn de bussen, trams en treinen plotsklaps bijna leeg; 80 tot 90 procent minder reizigers. We werken toe naar een anderhalvemetersamenleving waarin het openbaar vervoer alleen bestemd is voor noodzakelijke reizen. Een enorme uitdaging, en wij zijn ervan overtuigd dat er genoeg creativiteit in de sector zit om deze aanpassing mogelijk te maken.

Denk aan éénrichtingsverkeer ín de trein, het afzetten van stoelen, of het plaatsen van schotten. Maar wanneer het virus de kop in is gedrukt, keert dan de oude werkelijkheid terug? Pakken we de oude uitdagingen van het verbeteren en uitbreiden van het openbaar vervoer weer op? Wij zijn bang van niet. Er zijn meerdere redenen die daarop wijzen.

Minder mobiliteit

Werkend en studerend Nederland wordt momenteel in recordtempo de wonderen van het thuiswerken en televergaderen bijgebracht. Hoewel dit zeker geen uitkomst voor iedereen biedt en ook niet in alle gevallen, valt toch te verwachten dat hiervan een deel beklijft. Het gevolg daarvan is een algehele afname van de mobiliteit.

En als de mobiliteit afneemt, zien we dat niet alleen in het ov, maar ook op de weg. Minder automobiliteit betekent minder files, en dit verzwakt een belangrijk concurrentievoordeel van het ov. Waarom zou je immers nog in de bus, tram of trein stappen, wanneer je zelfs in de spits filevrij naar je werk kunt?

Mogelijk blijft er ook nog een stukje schrik voor virussen achter. Als het devies niet meer is om afstand te houden, zal een deel van de mensen dat uit angst mogelijk toch blijven doen. Dat kan een reden zijn om het openbaar vervoer te mijden. Het openbaar vervoer staat immers niet bekend als een erg propere omgeving. Zoek op YouTube maar eens naar ‘dirty bus seat’. Mogelijk dat u de volgende keer liever blijft staan.

Er is dus een grote kans dat het openbaar vervoer voor langere tijd te maken krijgt met een aanzienlijke afname van het aantal reizigers, terwijl de automobiliteit alleen een korte dip laat zien en snel weer opkrabbelt tot oude niveaus. Uit een enquête van het KiM (bron: kimnet.nl) blijkt dat 15 procent van de ondervraagden verwacht (veel) minder met het ov te gaan reizen in een corona-vrije toekomst, terwijl nog geen 10 procent denk meer te gaan reizen. Een afname van het aantal reizigers lijkt in het verschiet. Hoe kunnen we met deze uitdaging omgaan? Wat kunnen we hieraan doen?

Pas het product aan op de vraag

Ten eerste zal het openbaar vervoer reizigers weer met open armen moeten ontvangen met dezelfde creativiteit als bij de invoering van de anderhalvemetersamenleving. Nu de voertuigen toch stil staan: onderwerp ze eens aan een zeer grondige reiniging (zoek eens op YouTube naar ‘bus seat cleaning’). Laat ze weer glimmen als nieuw en deel de resultaten via alle mogelijke kanalen.

Kijk opnieuw naar de mobiliteitsvraag. Die is mogelijk veranderd, pas het product daarop aan. Zoek de reizigers meer dan tevoren op. Juist nu moet ov, als aanbodgestuurd product, maximaal vraaggericht worden. Hef rustige lijnen op, vervang ze door flexibel vervoer, en verhoog frequenties als nooit tevoren op de zwaarste lijnen.

Maatregelen tegen auto

Echter, als we het ov echt op peil willen houden en echt de mobiliteitstransitie een slinger willen geven, ontkomen we er ons inziens niet aan maatregelen aan de kant van de auto te nemen. Nu is het daarvoor de uitgelezen kans. Door de afname van de mobiliteit, is er ook minder aanbod nodig. Eigenlijk is dat niet heel verschillend ten opzichte van het openbaar vervoer. Met minder mobiliteit zijn er immers ook minder inkomsten in de vorm van accijnzen. Daarom is het ook bij automobiliteit volstrekt logisch om het aanbod te verminderen.

Dat dit hand in hand kan gaan met loop-, fiets- en ov-versterkende maatregelen laten Milaan en Berlijn zien. Enkele suggesties: Hef straatparkeren op. Knip onnodig doorgaande wegen. Bouw die extra rijstrook om tot busbaan, fietspad of groenstrook. Geeft ruimte terug aan de voetganger, creëer een verblijfsgebied, schep nieuwe natuur. Grijp deze kans om de stad te verlossen van ongewenst verkeer en maak de afgenomen verkeersoverlast blijvend.

4 reacties

  1. Rudy
    12 mei 2020 om 23:55- Reageren

    Zolang er geen Corona vaccin is, is het OV voor mij taboe. Als gevolg hiervan vallen we terug op de auto. Het parkeren in bijvoorbeeld Groningen is dusdanig duur en P&R + bus is taboe met als gevolg dat de binnenstad van Groningen onbereikbaar is geworden. Wegen beleid zijn er geen voordelige parkeer mogelijkheden op loopafstand van het centrum meer over. Het winkelen verplaatst nu naar kleinere plaatsen en het internet. Met maatregelen tegen de auto zonder Corona veilige alternatieven worden de binnensteden de nek om gedraaid. P&R + fiets kan bijvoorbeeld wel een Corona veilig alternatief leveren.

  2. Arjan Krabbenbos
    14 mei 2020 om 19:10- Reageren

    De reizigers komen wel terug , gefaseerd en met muilkorf om! De eerste zullen de middelbare scholieren zijn die 2 juni 2020 voor de zomervakantie nog een paar weken weer naar school kunnen. Hierna volgen vakantiegangers en meerdere dagjesmensen ook met zo n momdmaskertjes om. De treinpassagiers gaan nu allen voor het raam zitten de zijstoelen worden leeg in verband met die 1,5 meter afstand. Op centrale stations hangen of liggen gele stickers met de nieuwe Corona-richtlijnen. Hopelijk wordt hier ook in meerdere talen voor omgeroepen!
    Het nieuwe NORMALE reizen wordt dan echt (tijdelijk?) ingevoerd!

  3. Jan-Kees
    15 mei 2020 om 22:38- Reageren

    Tel uw zegeningen. Bij de beheersing van het virus was de metafoor “flatten the curve”. In het OV krijg je nu op een presenteerblaadje een apitsafvlakking waar je “u” tegen zegt. Geen extreme investeringen voor twee maal een drie kwartier hyperspits.

  4. Henk Angenent
    20 mei 2020 om 20:57- Reageren

    De reizigers komen wel terug, zodra er een vaccin of ander medicijn is. Tot die tijd is het ellende.

Laat een reactie achter

Lees ook