Zo kwetsbaar is regionaal ov dus

maandag 12 oktober 2020
timer 4 min

Covid-19 heeft een enorme impact op alles en iedereen. Tot zover niets nieuws. Elke sector is geraakt, de ene wat meer dan de ander, maar de financiële schade is giga. ‘t Valt me op hoe snel de luchtvaart reageert op de impact van Covid-19.

 

Energieverslindende toestellen worden aan de grond gehouden en versneld afgeschreven. De 747 en A380 zien we niet meer terug. Fokker 75 en 100, kerosine-slurpende toestellen worden versneld gesaneerd. Transavia schuift snel op in de waardeketen en wordt daarmee concurrent van zijn belangrijke klanten TUI en Corendon. Hubs worden verlaten en vluchten geconcentreerd. Tegelijkertijd doet de luchtvaart alles wat het kan om passagiers weer in de toestellen te krijgen. De anderhalve meter geldt overal, maar niet in de lucht. Sterk staaltje lobbykracht.

De ov-sector doet dat een beetje anders. Daar nodigen de afplaklinten en spatschermen je nou niet echt uit om weer gezellig in de bus, tram, trein of metro te gaan zitten. De reiziger is praktisch weggejaagd door het eigen woord-, beeld- en mediagebruik van de vervoerbedrijven zelf. Je zult KLM-topman Pieter Elbers niet horen spreken over corona en de gevaren van het virus, maar over de ‘absolute persoonlijke veiligheidsgaranties die u gewend bent van de KLM’.

Hoe zal mobiliteit zich herstellen?

De grote vraag is hoe en op welke wijze de mobiliteit zich zal herstellen. Wordt alles weer ‘back on track’, zoals de luchtvaart hoopt, of ontstaat er een nieuw normaal? Door de steeds langere periode van covid-19-maatregelen slijten veranderde levenspatronen steeds dieper in en veranderen mobiliteitspatronen fundamenteel.

Waarom zou je om 7 uur ‘s ochtends in de auto moeten gaan zitten om bij die vergadering om 9 uur te kunnen zijn, als je Zoom of Microsoft Teams hebt? Het zijn diezelfde techbedrijven die al jaren in je agenda meekijken, die op korte termijn de echte concurrenten zijn van de huidige marktpartijen. Waarom nu niet die snelle e-bike kiezen als alternatief voor de korte afstanden (de meeste ov-ritten zijn korte ritten).

Vraagstukken

Ik maak me zorgen over de toekomst van het ov. In de regio is het concessieverleningsproces knarsend en piepend tot stilstand gekomen. Met het uitstellen van aanbestedingen is een voorlopig einde gekomen aan de energietransitie. Hierdoor ontstaat al snel een enorme piek in vervanging van ZE-voertuigen in 2023 en 2024. De original equipment manufacturers (OEM’s) gaan het nooit voor elkaar krijgen om tegen aanvaardbare kosten en risico’s ZE-bussen te produceren.

Met het uitstellen van aanbestedingen is een voorlopig einde gekomen aan de energietransitie

Daarbij moet nog een extra kanttekening gemaakt worden of vervoerbedrijven dit zelf gaan en kunnen financieren. Het feit dat je enorme investeringen in je balans moet opnemen, terwijl de reizigersinkomsten de komende jaren structureel achterblijven, is nou niet wat je zegt een prettig vooruitzicht voor aandeelhouders. Wil de transitie naar volledig zero emissie niet tot stilstand komen, is er voor concessieverleners veel werk aan de winkel. Juist zij moeten het voortouw nemen in het ontwikkelen van andere financieringsvormen.

Ik zie echter geen andere oplossing dan dat het eigendom van de bussenvloot verschuift naar diezelfde concessieverlener en de operator echt operator wordt, zonder de assetlasten van de bus en de laadinfra. De rol van de concessieverlener verandert daarmee enorm, want die opdrachtgever regelt straks de financiering en is nu feitelijk door de coronacrisis verantwoordelijk voor de reizigersopbrengsten, met de steunmaatregelen die afgesproken zijn. De volgende stap in het concessielandschap laat zich daarmee makkelijk raden...

Bart Schmeink is co-founder en shareholder Qarin bv en interim CEO van luchthaven Groningen Airport Eelde. 

Deze column is eerder verschenen in OV-Magazine 3/2020. Wilt u OV-Magazine voortaan in print of digitaal ontvangen? Neem contact op of neem een abonnement.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Autoluwe wijken voor iedereen?

28 mrt om 11:44 uur

In de zoektocht naar leefbaardere steden wordt steeds vaker weer een oude bekende uit de kast gehaald: de …

Lees verder »
descriptionArtikel

EBS wint busvervoer Zeeland

19 mrt om 10:44 uur

De provincie Zeeland heeft vandaag bekend gemaakt de openbaar busvervoer-concessie te gunnen aan EBS. De…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gratis openbaar vervoer voor kinderen in Den Haag

10 mrt om 16:31 uur

Vanaf maandag 10 maart kunnen kinderen van 4 tot en met 11 jaar in Den Haag gratis reizen met de bussen en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Daimler Buses viert 30-jarig jubileum: een succesverhaal in de busindustrie

27 feb om 14:35 uur

Daimler Buses viert dit jaar haar 30-jarig bestaan. Op 23 februari 1995 werd EvoBus GmbH…

Lees verder »
descriptionArtikel

Einde aan 'omchecken' in zicht

14 feb om 10:06 uur

Het verplichte omchecken bij een overstap tussen verschillende vervoerders lijkt binnenkort tot het verleden te…

Lees verder »
descriptionArtikel

337 zero-emissiebussen toegevoegd aan wagenpark in 2024

10 feb om 13:38 uur

CROW publiceert elk jaar de Monitor zero-emissiebussen. Uit de editie van 1 januari 2025, dus met data over…

Lees verder »
descriptionArtikel

Eerste Brabantse bushalte rookvrij

31 jan om 09:23 uur

De bushalte bij het Amphia Ziekenhuis in Breda is sinds donderdag 30 januari 2025 rookvrij. Gedeputeerde Stijn…

Lees verder »
descriptionArtikel

Geen alcoholovertredingen vastgesteld bij railmedewerkers in 2024

21 jan om 09:46 uur

In 2024 hielden railinspecteurs van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) samen met de Politie…

Lees verder »